Na ogół umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% od kwoty lub wartości pożyczki. Podatnikiem jest wyłącznie pożyczkobiorca. Ustawodawca przewidział jednak sporo wyjątków od tej zasady, zwłaszcza dla członków rodziny, ale także dla innych osób w przypadku drobniejszych sum.
Umowa pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podstawą opodatkowania jest kwota pożyczki wymieniona w umowie. Późniejsze rozwiązanie umowy lub chociażby jej korekta obniżająca kwotę pożyczki wymienioną w pierwotnej umowie nie ma wpływu na wysokość podatku.
Ponieważ obowiązek podatkowy w PCC powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, w przypadku umowy pożyczki powstaje on z momentem zawarcia umowy, mocą której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego np. określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy.
Jeżeli podatek od czynności cywilnoprawnych nie jest pobierany przez płatnika (notariusza), podatnicy mają obowiązek sami składać deklaracje w sprawie tego podatku według ustalonego wzorca w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednocześnie należy obliczyć i wpłacić należny podatek do właściwego urzędu skarbowego.
Deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-3) winna zawierać informacje na temat miejsca i celu składania deklaracji, danych podatnika dokonującego zapłaty lub zwolnionego z podatku, przedmiotu opodatkowania i treści czynności cywilnoprawnej. Ponadto musi również przedstawiać obliczenie należnego podatku od czynności cywilnoprawnej oraz zawierać oświadczenie i podpis podatnika lub osób go reprezentujących.
Nie każda cesja wierzytelności podlega PCC
Jeżeli zawarta umowa cesji nie nosi znamion żadnej z umów wymienionych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych (np. umowy sprzedaży czy zamiany), to nabywca wierzytelności nie jest zobowiązany do zapłaty PCC. Powyższa reguła działa w obie strony - w sytuacji bowiem, gdy przelew wierzytelności jest następstwem jednej z czynności prawnych objętych katalogiem zawartym w art. 1 ustawy o PCC, wówczas umowa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
O CO PYTAŁ PODATNIK?
W lipcu 2011 r. wnioskodawca podpisał z deweloperem aneks do umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym, stając się kupującym w rozumieniu umowy. W dokumencie tym strony oświadczyły, że środki wpłacone przez dotychczasowego kupującego (który w wyniku aneksu został zwolniony z obowiązku nabycia własności lokalu) zaliczone zostały na poczet ceny lokalu, a rozliczenie z tego tytułu pomiędzy nowym a dotychczasowym kupującym nastąpi na podstawie oddzielnego porozumienia.
PCC, czyli kiedy od umowy płaci się fiskusowi?
Opodatkowaniu podlegają nie tylko nasze dochody, ale także niektóre umowy cywilnoprawne. Fiskus chce, aby strony dzieliły się z nim w przypadku takich transakcji, jak choćby umowa sprzedaży, zamiany, pożyczki czy dożywocia. Czasem jednak można skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Co podlega PCC?
Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:
- umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych,
- umowy zamiany rzeczy i praw majątkowych,
- umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
- umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
- umowy dożywocia,
- umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
- ustanowienie hipoteki,
- ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
- umowy depozytu nieprawidłowego,
- umowy spółki.
Istotne jest, że PCC podlegają również zmiany powyższych umów, jeśli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania, a także orzeczenia sądów oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak powyższe czynności (np. zniesienie współwłasności nieruchomości w wyniku postanowienia sądu).
Dopłaty w spółce kapitałowej a obowiązek podatkowy w PCC
Wspólnicy spółki z o.o. podjęli uchwałę, na mocy której nałożono na wspólników równomierne, zwrotne dopłaty. Dopłaty te mają być wniesione do końca 2011 r. Czy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstanie z dniem podjęcia uchwały, czy z chwilą faktycznego dokonania wpłat przez wspólników?
Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz ich zmiany (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 ze zm. - dalej "ustawy o PCC"). W rozumieniu ustawy o PCC zmianą umowy spółki kapitałowej są m.in. dopłaty (art. 1 ust. 3 pkt 2). Dopłaty mają na celu zaspokojenie określonych potrzeb finansowych spółki bez podwyższania kapitału zakładowego. Stąd dopłaty nie wpływają na podwyższenie kapitału zakładowego spółki, chociaż powiększają jej majątek.
Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów (art. 177 K.s.h.). Wysokość i terminy dopłat oznaczane są w miarę potrzeby uchwałą wspólników (art. 178 § 1 K.s.h.).
  |
